O złych ludziach

W książce Droga sufich Idries Shah przytacza wypowiedź Bajazida al-Bistamiego: „Gorzej, niż robić coś złego, jest obcować ze złymi ludźmi”. Czasem najlepszym wyjściem jest po prostu unikać pewnych osób, bo zło rodzi się i propaguje najszybciej w grupach ludzi, którzy podążają bezwiednie za swoimi najniższymi instynktami. Nie są oni źli z jakiegoś metafizycznego powodu, ile raczej przejawiają rdzenną głupotę wynikającą z ich ograniczonej samoświadomości. Dlaczego obcowanie ze złymi ludźmi jest gorsze niż robienie samemu złych rzeczy? Po pierwsze – uwalnia nas od odpowiedzialności. Dzieje się to zgodnie z zasadą, że im większy tłum, tym mniejsza osobista odpowiedzialność jednostki. W ułamku życia jesteśmy licznikiem, a im większy ów ułamek ma mianownik, tym bardziej zbliżamy się moralnego zera. Po drugie – przyłączywszy się do tłumu tracimy zdolność do indywidualnej refleksji nad tym, co robimy. Bezmyślnie i zgodnie z zasadą społecznego dowodu słuszności postępujemy jak ludzie, którzy nas otaczają. Badania wykazały, że nawet coś tak wydawało by się indywidualnego, jak siła odczuwanego bólu, także podporządkowuje się społecznej zasadzie słuszności. Po trzecie – tracimy możliwość ewentualnej pokuty ( w sensie at-one-ment, o czym pisał J. Campbell) za to, co zrobiliśmy złego, gdyż nie my sami podjęliśmy decyzję co do naszych zachowań, lecz poddaliśmy się wpływowi z zewnątrz, a to jest wspaniałą wymówką. Nie dociera do nas, że lepiej błądzić po własnych ścieżkach, niż staczać się na manowce w radosnym tłumie podobnych sobie idiotów. Ponadto, po czwarte, ważne zastrzeżenie – czasem już trzy osoby mogą stanowić tłum.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s